Timothy Freke, Bristol Üniversitesinde felsefe dalında ‘honour' derecesine sahiptir. Mistisizm dünyasında bir otoritedir. Çeşitli ruhsal geleneklerle ilgili yirmiden fazla kitabı vardır. Peter Gandy, Londra Üniversitesinde Klasik Uygarlık dalında ‘MA' derecesine sahiptir. ‘İsa'nın Gizemleri' (The Jesus Mysteries) yanında Timothy ile birlikte hazırladıkları üç kitap daha vardır.

İsa'nın Gizemleri Hakkında On Soru ve Cevap

Soru 1) İsa'nın Gizemleri kitabının temelini oluşturan konularla ilgilenmeye ne zaman başladınız, keşf yolculuğuna ne zaman çıktınız?

“Gençlik dönemimizde birbirimizle karşılaştığımızda yaşamın derin sırlarını araştırmaya tutkunduk. Yıllar sonra birlikte kitap yazmaya yöneldik: ‘The Complete Guide to World Mysticism', ‘The Hermetica–the Lost Wisdom of the Pharaohs and ‘The Wisdom of the Pagan Philosophers [NOT : Bu röportaj 1999 yılında yapıldı. Sonraki yıllarda ‘İsa ve Kayıp Tanrıça: İlk Hıristiyanların Gizli Öğretileri' (Jesus and the Lost Goddess): The Secret Teachings of the Original Christians' gibi başka kitaplar da yayınladılar.]

İsa hikayesi ile Pagan mitleri arasındaki benzerlikler bizi sarsmaya başladığında, antik Paganizmin hakikati üzerine kitap yazmak için ‘fikir' araştırmasına çıktık. Aynı dönemde Gnostikler olarak tanınan ilk Hıristiyanlar üzerine bir kitap hazırlığı içindeydik. O dönemdeki Gnostiklerin aslında Paganlardan çok az farklı olduklarını gördük. Hıristiyanlığın Paganizmden gelişen bir kol olup olmadığını çok merak ettik. Bu düşünce o zaman ‘çirkin bir spekülasyon' olarak gözüküyordu. Biz biri Paganlarla diğeri Gnostiklerle ilgili iki kitap yazmak isterken, Paganizm ile Hıristiyanlık arasındaki bağlantıyı keşfettik. Keşfettiğimiz bu hakikatler bizimle birlikte birçok okurumuzu da derinden sarstı.”

Soru 2) Henüz İsa'nın Gizemleri adlı kitabınızla karşılaşmamış olanlar için ‘sıradışı keşflerinizi' kısaca özetleyebilir misiniz?

“Hıristiyanlığın doğuşundan önceki yüzyıllarda Pagan dünyasının bütün bölgelerinde ‘Gizem Dinleri' olarak bilinen çeşitli kültler vardı. Bu Gizemli (sırrî, mystery) kültlerin merkezinde ise farklı kültürlerde farklı isimlerle bilinen ‘bir tanrı adamının ölümü ve ölümden dirilişinin hikayesi' vardı. Gizemlerin kaynaklandığı Mısır'da bu tanrı adamının adı Osiris, Yunanistan'da Dionysus, Anadolu'da (Asia Minor) Attis, Suriye'de Adonis, İtalya'da Bacchus, İran'da (Persia) Mithras idi. Bu figürle ilgili keşflerimiz arttıkça, hikayelerin benzerliği güçleniyordu.

Gizemlerin tanrı adamıyla ilgili anlatılan birkaç hikaye vardır. Onun babası Tanrı (God) ve annesi ölümlü bir bakiredir. 25 Aralık günü bir kaya oyuğunda ya da ahırda, üç çobanın gözü ününde doğar. Kendisini izleyenlere ya da havarilerine, vaftiz (baptism) ritleri aracılığıyla ‘yeniden doğma' şansı verir. Bir düğün töreninde mucizevi olarak suyu şaraba çevirir. Şehre bir eşeğin üzerinde zaferle girerken, insanlar ellerindeki palmiye dallarını sallayarak onu onurlandırırlar.

Paskalya günü (Easter time) dünyanın günahlarının bağışlanması için kurban edilir ve ölür. Öldükten sonra Cehenneme iner, sonra üçüncü gün ölümden dirilir ve zaferle Cennete/Göklere yükselir. Takipçileri ya da havarileri Son Günlerde onun geri gelip ‘yargılamasını' beklemektedirler. Onun ölümü ve ölümden dirilişi ‘ekmek ve şarap' ritüeliyle kutlanır. Ekmek onun bedeninin, şarap ise onun kanının sembolüdür.

Bu ve başka kanıtlar dolayısıyla, biz İsa hikayesinin bir tarihsel Mesihin biyografisi olmadığına, fakat Pagan Gizemlerinden derlenen bir mit olduğuna inanmaktayız. Orijinal Hıristiyanlar, Gnostikler (Arifler), Yahudilerin Pagan mistisizmini kolayca benimsemeleri için Yahudi Mesih mitini, Pagan tanrı adamı miti ile sentezlemiş Yahudi mistiklerdir. Hıristiyanlığın kaynağı Yahudilikte bulunamaz. Daha önce söylediğimiz gibi Paganizm'dedir. Bunun ironik olduğunu düşünmüyor musunuz?”

Soru 3) Pagan sözcüğü günümüzde gerçek dışı tanımlar içeriyor. Siz bize ‘Pagan' sözcüğünün sizin için ne anlama geldiğini açıklar mısınız?

“Pagan terimi ilk Hıristiyanlar için, şehir dışında tek başına kalınabilecek mağara gibi yerlere çekilip, antik ruhsallık üzerine meditasyon yapmak anlamına geliyordu. Hinduizm içinde nasıl birçok kült varsa ve Hıristiyanlığın birçok mezhepleri varsa, Paganizmin de birçok biçimi vardır.

Paganizm sözcüğü birçok insan için ‘kırsal kesimlerdeki büyücülüğü ya da Hesiod ve Homer gibi tarihçilerin kayıtlarında geçen Olimpos tanrılarıyla ilgili mitleri çağrıştırmaktadır. Pagan ruhsallığı aslında bunların ikisini de içermektedir. Kırsal kesimlerdeki insanlar ülkenin bereketinin sürmesi için geleneksel şamanik doğa tapınımlarını sürdürürken, şehirdeki otoriteler statükonun sürmesini sağlamak için Olimpos tanrılarına tapınma gibi biçimsel devlet dinini uygulamışlardır.

Bununla birlikte Pagan ruhunun üçüncü bir ifade biçimi olarak Gizemcilik (Misteries) vardır. Günümüzde çok az bilinse de, antik dünyada hakim bir konumdaydı. Antik dünyanın düşünürleri, sanatçıları ve yenilikçileri Misterlere inisiyeydi. Toplumsal bütünlüğün kurulmasına yardımcı olması için tasarlanmış resmi devlet dinlerinin gelenekçi ritüellerinden farklı olarak Gizemcilik inisiyelere mistik vizyonlar ve kişisel aydınlanma sunan bireyci bir ruhsallık biçimiydi. Gizli bir inisiyasyon sürecinden geçen inisiyelerin bilinç halleri temelden dönüşüm geçiriyordu. Gizemciliğin kalbinde ‘ölen ve dirilen bir tanrı adamıyla ilgili mit' vardı. Bu mit, İsa'nın biyografisi denilen yazıların bütün temel unsurlarını kapsamaktadır.”

1 2 3